جهانگردی و مسافرت

آثاری که در نقاط مختلف زمین از دوران های قدیم باقی مانده است اسناد زنده و گویای تاریخ هستند و ما قبل از تاریخ مدون از آن ها بهره مند می شویم آثار به جا مانده از گذشتگان وپیشینیان از قبیل اشکال و صور ونقوش ، تفکرات و قدرت و عظمت و یا حقارت آن اقوام را به ما نشان می دهد در صورتی که تاریخ فقط حوادث وقوع یافته و تصاویر خشک و بی روح آن ها را مجسم می سازد . آری ویرانه کاخ ستمگران و بناهای شگفت انگیز اهرام مصر و برج بابل و کاخ های کسری و آثار تمدن قوم سبا و صدها نظایر آن بناها که در گوشه و کنار جهان پراکنده اند هر یک در عین خاموشی هزار زبان دارند و سخن ها می گویند اینجاست که شاعران نکته سنج هنگامی که در برابر خرابه های این کاخ ها قرار می گرفتند تکان شدید در روح خود احساس کرده و اشعار شور انگیزی می سرودند. مطالعه یک سطر از این تاریخ های زنده معادل مطالعه یک کتاب قطور تاریخی است و اثری که این چنین مطالعه ای در بیداری روح و جان بشر دارد با هیچ چیز دیگری برابری نمی کند زیرا وقتی که در برابر آثار گذشتگان قرار می گیریم گویا ویرانه ها جان می گیرند و استخوان های پوسیده زیر خاک قوی و محکم می شوند و جنب و جوش پیشین خود را آغاز می کنند اما وقتی بار دیگر نگاه می کنیم همه را خاموش و فراموش شده می بینیم. مقایسه این دو حالت نشان می دهد که افراد خود کامه چه کوتاه فکرند که برای رسیدن به هوس های زودگذر به هزاران جنایت آلوده می شوند. این گونه است که خداوند در قرآن مجید دستور می دهد تا مسلمانان در روی زمین به سیروگردش بپردازند و آثار گذشتگان را در دل زمین یا روی خاک با چشم خویش ببینند و عبرت بگیرند.

آری در اسلام نیز جهانگردی وجود دارد و به آن اهمیت زیادی داده می شود اما نه مثل توریست های هوسران و هوس باز امروزی بلکه برای تحقیق و بررسی آثار و سرنوشت پیشینیان و مشاهده عظمت خداوند. این همان چیزی است که قرآن مجید نام آن را سیر فی الارض گذارده و در آیات متعددی به آن کار دستور داده است.

قل سیروا فی الارض فانظرو کیف کان عاقبه المجرمین.(نمل آیه 71)

بگو در روی زمین گردش کنید و سپس بنگرید که عاقبت و سرانجام گنهکاران چگونه بوده است. و در آیه دیگری می فرماید: قل سیروا فی الارض فانظروا کیف بدا الخلق (عنکبوت آیه 20) بگو در زمین سیر کنید و بنگرید که خداوند چگونه آفرینش را به وجود آورده است.