شهرستان جلفا

شهرستان جلفا یکی از شهرستانهای استان آذربایجان شرقی است که در ناحیهٔ شمال غربی این استان واقع شدهاست. مرکز این شهرستان شهر جلفااست. شهرستان جلفا پیشتر یکی از بخشهای شهرستان مرند محسوب میشد که به دلیل تجاری بودن و مهم بودن به شهرستانی مستقل تبدیل شد. برخی ویژگیها هم چون قرار گرفتن شهرستان جلفا در حاشیهٔ رود ارس، قرار گرفتن این شهرستان در مرز ایران با جمهوری آذربایجان و ارمنستان و قرار گرفتن این شهرستان در یک منطقهٔ تجاری این شهرستان را به یکی از قطبهای مهم تجاری جمهوری اسلامی ایران تبدیل کردهاست.

نقشه جلفا و حومه ^

موقعیت جغرافیایی

شهرستان جلفا با وسعت 1670 كیلومتر مربع (3.7 درصد مساحت استان) در 120 كیلومتری تبریز و به صورت نوار باریکی در مرز شمالی ایران و در شمال کوه کیامکی داغ و در حاشیهٔ جنوبی رود ارس واقع است. این شهرستان از جنوب به شهرستان های مرند و ورزقان، از شرق به شهرستان خدا آفرین، از غرب به استان آذربایجان غربی و از شمال به جمهوری آذربایجان و ارمنستان محدود است.این شهرستان در گذشته تابع شهرستان مرند بود که بعداً با الحاق برخی روستاهای دیزمار ارسباران به مرکزیت خاروانا تحت عنوان بخش سیه رود یا دیزمار غربی به شهرستان تبدیل شد.بیشتر مکانهای تاریخی و اماکن مذهبی و جنگلی-توریستی این شهرستان در دیزمار غربی و در روستاهای کردشت، اشتبین، نوجمهر، دوزال و ...قرار دارند.

پل آهنی ورودی ریلی به جمهوری ارمنستان ^

سابقه تاریخی

جلفا از زمانهاي پيش از ميلاد به خاطر موقعيت جغرافيايي و استراتژي اهميت خاصي داشته و از لحاظ فرهنگي و مدني داراي شهرتي بس فراوان بوده است. به طوري كه اصحاب الرس در زمان حضرت سليمان بن داود در اين منطقه ظهور كرده و سبب ايجاد دوازده شهر در كنار رودخانه ارس شدند ، كه نام دوازده ماه بر آنها اطلاق گرديد. اقليتهاي مذهبي ايران در ايالات شمالغرب و به خصوص اروميه از مسيحيان ارمنستان مي باشند كه اغلب ساكنين قديمي جلفا بودند و در زمان صفویه، شاه عباس كبير در سالهاي 1625 م - 1629 م عده اي از مسيحيان صنعتگر اين شهر را به اصفهان كوچانيد و در آنجا شهري در كنار زاينده رود با همين نام احداث كرد . تاريخ جلفا را مورخين به قرن 5 قبل از ميلاد ارجاع مي دهند كه در آن زمان اسم جلفا، جولاء (بافنده) بود و پس از مكان گزيني ارامنه جولا به جوغا تغيير كلمه داد، ولي پس از كوچاندن ارامنه توسط شاه عباس صفوي نام لاتين Jolfa به اين مكان گزيده شد.

نصب مجسمه ستارخان و باقرخان سرداران ملی آدربایجان دوران مشروطیت در پارک شهرجلفا ^

جمعیت

براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان جلفا در حدود 55166 نفر (1.5 درصد جمعیت استان) و جمعیت مرکز این شهرستان 5628 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 37756 نفر و جمعیت روستایی آن 17410 نفر و تعداد خانوار آن 16128 خانوار است.

پارک مرکزی شهرجلفا ^

وضعیت اقتصادی

منطقه آزاد ارس که بخش بزرگی از آن در شهرستان جلفا واقع شده با برخورداري از مرز مشترك با كشورهاي آذربايجان ، ارمنستان و جمهوري خودمختار نخجوان و وجود خطوط ارتباطي با اروپا و منطقه قفقاز ، تركيه و حوزه مديترانه و قرارگيري در كريدورهاي بين المللي حمل و نقل، پيشينه تاريخي اقتصادي قابل توجه، اقليم مناسب، منابع غني آب، مراتع و ذخيرهگاههاي جنگلي، قابليتهاي توسعه گردشگري در زمينه هاي تاريخي، فرهنگي و طبيعي و ورزشي بين-المللي و پتانسيل بالاي رشد و توسعه صنعتي، معدني، كشاورزي، خدماتي و علمي و آموزشي به طور بالقوه نقش حائز اهميتي را در ارتباط با چشم انداز بيست ساله به خود اختصاص داده است. وجود معادن غني و ايجاد صنايع وابسته و نزديكي به شبكه هاي زيربنايي، زمينه هاي توسعه تكنولوژي هاي نوين ، (بيوتكنولوژي، نانوتكنولوژي وIT) بستر را براي حضور موثر در عرصه ملي در جهت رشد پرشتاب و مستمر اقتصادي و كسب جايگاه اول اقتصادي،علمي و فن آوري در منطقه، را فراهم می آورد. همچنين سابقه تاريخي مركزيت تجاري منطقه و توانمندي هاي بالاي صادراتي و با فراهم سازي زيرساخت هاي توسعه، فعاليت هاي بازرگاني در كنار گمركات و مراكز تخليه و بارگيري كالا مي تواند بسترساز تعامل سازنده با جهان باشد. توسعه این شهرستان به ترتیب بخش های بازرگانی، خدمات و صنعت است. وجود منطقه آزاد صنعتی تجاری ارس در جوار شهرستان جلفا به عنوان بستری مناسب برای سرمایهگذاری صنعتی می باشد.